Que é realmente unha VPN

Durante anos oín falar das VPN e non lles fixen caso, igual ca cos antivirus: non uso antivirus, ou case nunca. Teño copias de todo en tres sitios, en tempo real, e moito coidado co que descargo, coas ligazóns que premo e coas webs que visito. Non é seguridade ao cen por cento, pero é o que me funciona a min. Un día vin unha oferta de VPN a pouco máis de dous euros ao mes e contrateina por curiosidade. Funciona ben, pero serviume de pouco: por exemplo, probar un servizo que daquela só abría nos Estados Unidos. Síntome máis seguro? Non. Se outra vez ma ofrecen a ese prezo, quizais a renove; se non, non. É só a miña experiencia, non demostra nada. Así que me preguntei que fai exactamente unha VPN. Así é como o entendín eu.

Imaxina que botas unha carta á caixa do correo co enderezo do destinatario ben visible. O carteiro ve a quen lla envías, aínda que non poida lela se vai pechada. Ese carteiro é o teu operador de internet. Unha VPN mete a túa carta dentro doutro sobre, dirixido a un intermediario que a abre e a reenvía. O teu carteiro de sempre xa non ve o enderezo real. Só ve que escribes a ese intermediario.

Quen controla a rede desde a que te conectas, por exemplo a wifi dun aeroporto, deixa de ver onde vas. Pero o intermediario ve agora o que vía o teu operador, e ás veces máis, porque todo o teu tráfico pasa por el. A vixilancia non desaparece: muda de mans. De aí o nome.

Ademais, case todo o que fas hoxe, como abrir o correo ou entrar no banco, xa viaxa cifrado ata o servidor de destino grazas ao cadeado do navegador. Iso ocorre con VPN e sen ela. A VPN engade protección só no primeiro tramo, ata o seu propio servidor. Desde aí o camiño é o de sempre.

Por iso hai cousas que non pode prometerte, aínda que ás veces se vendan así. Se iniciaches sesión no teu correo ou no teu banco, ese servizo sabe que es ti, con VPN ou sen ela. Tampouco garante que ninguén mire o teu tráfico: só cambia quen mira. Que a empresa diga que «non garda rexistros» é unha promesa, igual que cando unha gran plataforma di «as túas mensaxes están cifradas, non as lemos». Unha auditoría pode respaldala nun momento dado, pero segue a ser algo que confías en que se cumpra, non algo que non se poida incumprir por deseño.

E o contido dunha conversa queda igual. Se a túa aplicación de mensaxería xa cifra de extremo a extremo, a VPN non suma nada. Se non o fai, tampouco o arranxa: protexe o camiño da mensaxe, non o que a aplicación ou o seu servidor fagan con ela ao chegar.

Nada disto a fai inútil. Agachar onde te conectas fronte a unha wifi pública, a un operador que quixese vender ese historial ou a un país que bloquea un servizo é un traballo real, e faino ben. A mercadotecnia, iso si, adoita prometer máis do que esa capa pode dar.

A pregunta que convén facerse, cunha VPN ou con calquera servizo que promete protexerte, non é «está cifrado?». Probablemente si, polo menos un tramo. É esta outra: en quen estou depositando a confianza que lle quitei a outro? E que me queda se resulta inxustificada?

Unha VPN, cando fai ben o seu traballo, só cambia quen é o intermediario da túa conexión. Unha app como Solo2, cuxas mensaxes non pasan por ningún servidor, quita ao intermediario da conversa. Non compiten: resolven problemas distintos.

Confundilas é un xeito moi habitual de crerse máis protexido do que se está.