Το ίχνος που δεν βλέπεις
Κάθε φορά που εγκαθιστάς μια εφαρμογή από ένα επίσημο κατάστημα, μένει μόνιμη καταγραφή στον λογαριασμό σου. Δεν έχει σημασία αν τη διαγράψεις μετά. Δεν έχει σημασία αν σβήσεις το ιστορικό. Το κατάστημα ξέρει ότι την εγκατέστησες, ποια ημερομηνία και σε ποια συσκευή. Οποιοσδήποτε έχει πρόσβαση στον οικογενειακό σου λογαριασμό μπορεί να το δει.
Και αυτό είναι μόνο η επιφάνεια. Οι περισσότερες εφαρμογές μηνυμάτων αποθηκεύουν τις συνομιλίες σου σε διακομιστές. Κάνουν αντίγραφα ασφαλείας στο cloud. Καταγράφουν με ποιον μιλάς, τι ώρα και πόσο συχνά. Τα μηνύματα μπορεί να είναι κρυπτογραφημένα, αλλά τα μεταδεδομένα — ποιος μιλάει με ποιον — δεν είναι.
Τι σημαίνει «χωρίς ίχνη» στ' αλήθεια
Να μιλάς χωρίς ίχνη δεν σημαίνει να σβήνεις τα μηνύματα μετά. Σημαίνει να μην υπάρχει καταγραφή ότι η συνομιλία υπήρξε καν. Ούτε σε διακομιστή, ούτε σε αντίγραφο ασφαλείας στο cloud, ούτε στο ιστορικό αγορών του καταστήματος εφαρμογών. Γι' αυτό χρειάζονται τρία πράγματα.
Πρώτον: τα μηνύματα να μην περνάνε από κανέναν διακομιστή. Αν περνάνε, κάποιος μπορεί να τα αποθηκεύσει, να τα αναλύσει ή να τα παραδώσει αν του ζητηθεί. Ο μόνος τρόπος να το αποφύγεις είναι να πηγαίνουν απευθείας από τη μία συσκευή στην άλλη.
Δεύτερον: η εφαρμογή να μην κατεβαίνει από κατάστημα. Αν την κατεβάσεις από κατάστημα, μένει στο ιστορικό αγορών σου για πάντα. Η εναλλακτική είναι μια εφαρμογή ιστού που εγκαθίσταται από τον περιηγητή — λειτουργεί ακριβώς σαν native εφαρμογή, αλλά δεν αφήνει καταγραφή σε κανέναν εξωτερικό λογαριασμό.
Τρίτον: να μη χρειάζεται αριθμός τηλεφώνου ή email για εγγραφή. Αν εγγραφείς με τον αριθμό σου, είσαι ήδη συνδεδεμένος με την πραγματική σου ταυτότητα. Αν εγγραφείς με email, υπάρχει ίχνος. Η ιδιωτικότητα αρχίζει με τη δυνατότητα δημιουργίας λογαριασμού χωρίς να δίνεις προσωπικά δεδομένα.
Τρία πράγματα που μπορείς να ελέγξεις μόνος σου
Δε χρειάζεται να είσαι τεχνικός για να ελέγξεις αν μια εφαρμογή είναι πραγματικά ιδιωτική. Άνοιξε τα εργαλεία προγραμματιστή του περιηγητή και κοίτα τρία πράγματα: υπάρχουν cookies; Τα αιτήματα πηγαίνουν μόνο στο domain της εφαρμογής ή και σε εξωτερικές υπηρεσίες; Υπάρχουν δεδομένα αποθηκευμένα σε κάποιο cloud;
Αν η εφαρμογή εγκαθιστά cookies, κάποιος σε παρακολουθεί. Αν τα αιτήματα πηγαίνουν σε domains τρίτων, κάποιος λαμβάνει πληροφορίες για σένα. Αν υπάρχει αυτόματο αντίγραφο ασφαλείας στο cloud, τα μηνύματά σου είναι σε διακομιστή που δεν ελέγχεις.
Η σωστή ερώτηση
Η ερώτηση δεν είναι «Κρυπτογραφεί αυτή η εφαρμογή τα μηνύματα;». Σχεδόν όλες το κάνουν. Η σωστή ερώτηση είναι: «Πού είναι τα δεδομένα μου όταν δεν κοιτάω;». Αν η απάντηση είναι «στη συσκευή σου και πουθενά αλλού», τότε έχεις πραγματική ιδιωτικότητα. Αν η απάντηση είναι «στους διακομιστές μας, αλλά είναι κρυπτογραφημένα», τότε έχεις μια υπόσχεση. Και οι υποσχέσεις μπορούν να αθετηθούν. Γιατί ένας διακομιστής, στην τελική, είναι απλά ο σκληρός δίσκος κάποιου άλλου. Και εκείνος ο άλλος δεν είσαι εσύ.
Υπάρχουν εφαρμογές όπου τα δεδομένα σου υπάρχουν μόνο στη συσκευή σου. Όπου τα μηνύματα πηγαίνουν απευθείας από τηλέφωνο σε τηλέφωνο. Όπου δε χρειάζεται να δώσεις τον αριθμό σου ούτε να κατεβάσεις τίποτα από κατάστημα. Όπου ο μόνος που ξέρει ότι τις χρησιμοποιείς είσαι εσύ. Υπάρχουν. Απλά πρέπει να ξέρεις πού να ψάξεις.